DigitaleWeerbaarheid

Elke dag gebruiken miljoenen Nederlanders internet. Maar weet jij ook hoe je jezelf beschermt?

➜ Klik op Volgende om te beginnen

2,4 miljoen

Nederlanders slachtoffer van online criminaliteit in 2024

Bron: CBS
€10 miljard

Jaarlijkse schade door cyberincidenten in Nederland

Bron: Min. EZK
1 op 6

Nederlanders van 15+ werd slachtoffer van cybercrime in 2024

Bron: CBS

De digitale wereld vandaag

We leven steeds meer online. Dat is handig — maar ook risicovol.

Denk aan alles wat jij digitaal doet:

  • 🏦 Bankieren via app of website
  • 🛒 Online winkelen (Bol.com, Zalando)
  • 🏥 Medische gegevens via MijnGezondheid.net
  • 📱 WhatsApp, Facebook, Instagram
  • 🏛️ Belastingaangifte, DigiD, WOZ
  • 📧 E-mail voor werk en privé
Waarom is dit een risico?
Al deze diensten slaan jouw gegevens op. Naam, adres, wachtwoord, banknummer, medische info. Als één van die diensten gehackt wordt, zijn jouw gegevens in handen van criminelen.
💡

Wist je dat?

In 2023 werden wereldwijd meer dan 8 miljard persoonsgegevens gestolen via datalekken. Waarschijnlijk staat jouw e-mailadres al ergens in een lek.

Wat is een datalek?

Een datalek ontstaat wanneer gevoelige informatie per ongeluk of door een aanval in verkeerde handen valt.

📬

AddComm (2024)

Ransomware-aanval op communicatiebedrijf AddComm trof ruim 5.000 klantorganisaties tegelijk — waaronder Eneco en Bol.com. Gegevens van 1,5 miljoen Nederlanders kwamen op straat te liggen.

🏥

Bevolkingsonderzoek NL (2025)

Cybercriminelen stalen gegevens van bijna 500.000 vrouwen via een laboratorium dat uitstrijkjes verwerkte voor het baarmoederhalskankeronderzoek.

📱

Odido (2026)

Het grootste datalek ooit in Nederland: naam, adres, IBAN en ID-gegevens van 6,2 miljoen klanten gestolen bij telecomprovider Odido en Ben.

Wat kunnen criminelen met jouw gegevens?
Ze verkopen ze op het darkweb, gebruiken ze voor phishing (meer op de volgende dia's), openen bankrekeningen op jouw naam, of chanteren je met privéfoto's of informatie.

🔍 Controleer zelf: haveibeenpwned.com — gratis check of jouw e-mail in een lek staat

De mens is de zwakste schakel

Hackers hoeven systemen vaak niet eens te kraken. Ze richten zich op iets veel makkelijkers: mensen.

68%

van alle datalekken in 2024 werd veroorzaakt door menselijke fouten of misleiding

Bron: Verizon DBIR 2024
36%

van alle cyberincidenten begon in 2024 met social engineering — de meest gebruikte aanvalsmethode

Bron: Palo Alto Unit 42, 2025
65%

van alle social engineering-aanvallen gebeurt via phishing — verreweg de populairste methode

Bron: Palo Alto Unit 42, 2025
Wat is social engineering?
Social engineering is het manipuleren van mensen in plaats van het hacken van systemen. Criminelen spelen in op vertrouwen, angst, nieuwsgierigheid of tijdsdruk — zodat jij zelf de deur openzet. Phishing is de bekendste vorm, maar zeker niet de enige.

Phishing — wat is het precies?

Phishing is oplichting via een nep-bericht dat eruitziet alsof het van een betrouwbare partij komt.

Het woord "phishing" klinkt als "fishing" (vissen). Criminelen gooien een aas uit en hopen dat jij bijt.

🎯

Hoe werkt het?

  • 1️⃣ Crimineel koopt jouw gegevens uit een datalek
  • 2️⃣ Stuurt je een bericht met jouw naam erin
  • 3️⃣ Lokt je naar een nep-website
  • 4️⃣ Jij vult je wachtwoord of bankgegevens in
  • 5️⃣ Crimineel plukt de vruchten

Vormen van phishing:

E-mail

Nep-mail van 'ING', 'Belastingdienst' of 'PostNL' met een link naar een valse inlogpagina.

▼ Klik voor tips
SMS (Smishing)

Nep-sms: "Uw pakket staat klaar. Betaal €0,01 verzendkosten." Leidt naar nep-betaalpagina.

▼ Klik voor tips
Telefoon (Vishing)

Iemand belt als 'medewerker van Microsoft' en zegt dat jouw computer gehackt is.

▼ Klik voor tips
WhatsApp (Vriend-in-nood)

"Hoi mam, dit is mijn nieuwe nummer. Ik zit in de problemen, kun je €500 overmaken?"

▼ Klik voor tips

Hoe herken je phishing?

Phishing berichten worden steeds geloofwaardiger. Let op deze signalen:

⚠️ Waarschuwingssignalen

  • 🚨Urgentie: "Uw account wordt afgesloten! Handel nu!" — echte bedrijven dreigen niet zo.
  • ✉️Vreemd e-mailadres: noreply@ing-klantenservice.com in plaats van @ing.nl
  • 🔗Vreemde link: Zweef over de link zonder te klikken — klopt het adres?
  • 🖊️Taalfouten: "Wij hebben uw rekening geblokkeerd wegens beveliging."
  • 🎁Te mooi om waar te zijn: "U heeft gewonnen! Claim uw prijs."
  • 🔐Vragen om wachtwoord/pincode: Geen enkel bedrijf vraagt dit via mail.

📧 Bekijk een echt voorbeeld

Open een van de voorbeelden hieronder en ontdek de phishing-trucs:

Nep e-mail — ING ✉ Bekijk voorbeeld

Nep-mail van 'ING' over een geblokkeerde rekening — met interactieve uitleg.

Nep SMS — PostNL ✉ Bekijk voorbeeld

Nep-sms over een pakket met verdachte betaallink.

WhatsApp — vriend-in-nood ✉ Bekijk voorbeeld

Nepgesprek van een 'kind' dat geld vraagt via een onbekend nummer.

Telefoon — Microsoft-scam ✉ Bekijk voorbeeld

Transcript van een nep-beller die toegang tot uw computer wil.

Hoe bescherm je jezelf? ✅

🔐

Gebruik sterke wachtwoorden

Minimaal 12 tekens, mix van letters/cijfers/symbolen. Gebruik voor elke website een ander wachtwoord. Gebruik een wachtwoordmanager.

📱

Zet tweestapsverificatie aan (2FA)

Na je wachtwoord krijg je ook een code op je telefoon. Zelfs als criminelen je wachtwoord kennen, komen ze niet in.

🔄

Installeer updates direct

Updates dichten beveiligingsgaten. Zet automatische updates aan op je telefoon, computer en apps.

📡

Wees voorzichtig met openbaar wifi

Op een café-wifi kunnen anderen jouw data onderscheppen. Bankier niet op openbaar wifi — of gebruik een VPN.

🛡️ Proton VPN gratis ›
🕵️

Controleer verdachte berichten

Twijfel je over een mail van 'je bank'? Bel de bank op het officiële nummer op hun website — niet het nummer in de mail.

📣

Meld phishing

Stuur verdachte mails door naar valse-email@fraudehelpdesk.nl. Zo bescherm je ook anderen.

Wat moet je NOOIT doen? ❌

  • Hetzelfde wachtwoord overal gebruiken. Als één site gehackt wordt, hebben criminelen meteen toegang tot al je accounts.
  • Zomaar op links klikken in onverwachte berichten — ook niet als het van een vriend lijkt.
  • Bijlagen openen van onbekende afzenders. Zelfs een PDF kan malware bevatten.
  • Je pincode of wachtwoord delen — met niemand, ook niet met 'de bank' of 'Microsoft'.
  • Inloggen op vreemde computers (bibliotheek, hotel) voor bankieren of gevoelige zaken.
  • Geld overmaken via WhatsApp op verzoek van 'kind' of 'vriend' zonder te bellen voor verificatie.
  • Nep-software installeren die zegt dat je computer een virus heeft — dit ís het virus.
  • Persoonlijke info delen op social media (geboortedatum, adres, telefoonnummer) — dit is goud voor oplichters.
  • Verouderde software draaien. Geen updates = open deur voor hackers.
  • Denken "mij overkomt het niet". Iedereen is een potentieel doelwit, ongeacht leeftijd of technische kennis.

Jouw persoonlijke checklist 📋

Doe deze check vandaag nog. Vink af wat je al doet — pak de rest aan.

🔐 Wachtwoorden & toegang

  • Ik gebruik voor elke website een uniek wachtwoord
  • Mijn wachtwoorden zijn minimaal 12 tekens lang
  • Ik gebruik een wachtwoordmanager
  • Mijn e-mail, bank en DigiD hebben 2FA aan

📱 Apparaten & updates

  • Automatische updates staan aan op mijn telefoon
  • Automatische updates staan aan op mijn computer
  • Ik heb de beveiliging van mijn besturingssysteem ingeschakeld
  • Mijn wifi thuis heeft een sterk wachtwoord

📧 Phishing & oplichting

  • Ik klik niet op links in onverwachte berichten
  • Ik verifieer altijd via officieel kanaal bij twijfel
  • Ik heb haveibeenpwned.com gecheckt
  • Familie weet van "vriend-in-nood" oplichting

🌐 Online gedrag

  • Ik deel geen persoonlijke info op social media
  • Ik bankier niet op openbaar wifi
  • Ik meld verdachte berichten aan fraudehelpdesk.nl
  • Ik heb een back-up van mijn belangrijke bestanden

Nieuwe technologie, nieuwe risico's 🤖

Kunstmatige intelligentie (AI) maakt het leven makkelijker — maar ook oplichters worden er slimmer van.

✉️

AI-gegenereerde phishing

Vroeger verraadden spelfouten een nep-mail. Nu schrijft AI foutloze, persoonlijke berichten in perfect Nederlands — afgestemd op jouw naam, bank en situatie.

🎙️

Stemklonen (Voice cloning)

Met een paar seconden audio kan AI de stem van iemand namaken. Criminelen bellen als "jouw kind" of "jouw baas" om geld of toegang te vragen.

🎭

Deepfakes

Nepvideo's of -foto's van echte mensen, gemaakt door AI. Worden gebruikt voor oplichting, chantage of om vertrouwen te winnen bij slachtoffers.

🤖

Nep-chatbots

Criminelen zetten AI-chatbots in die zich voordoen als klantenservice van een bank of webshop. Ze vragen om inloggegevens of persoonlijke informatie.

🔓

AI-gestuurde wachtwoordkrakers

AI kan miljarden wachtwoordcombinaties per seconde proberen. Eenvoudige wachtwoorden zoals "Welkom01" of je geboortejaar zijn razendsnel gekraakt.

🛡️

Hoe bescherm je jezelf?

Vertrouw niet blindelings op stem of beeld. Spreek een veiligheidscode af met familie, of gebruik persoonlijke controlevragen die een crimineel nooit kan weten — zoals een herinnering uit het verleden. Gebruik lange wachtwoorden én 2FA.

De 3 gouden regels

🛑

Stop

Ontvang je een onverwacht bericht dat vraagt om actie? Stop en adem eerst rustig in.

🤔

Denk na

Is dit logisch? Verwachtte ik dit bericht? Kloppen het adres, de naam en de toon?

📞

Verifieer

Twijfel? Bel de organisatie op hun officiële nummer. Nooit het nummer uit het verdachte bericht.

Nuttige websites:
🔍 haveibeenpwned.com — check of jouw e-mail in een datalek staat
🚨 fraudehelpdesk.nl — meld phishing en oplichting
📚 veiliginternetten.nl — tips en nieuws over online veiligheid
🛡️ protonvpn.com — gratis VPN voor veilig internetten op openbaar wifi
🔐
Inbox